Digitaal productpaspoort voor staal: wat staalfabrieken, stockisten en servicecentra nu al kunnen doen

Een digitaal productpaspoort voor staal is nog niet verplicht. Er is nog geen gedelegeerde handeling onder de ESPR voor ijzer en staal vastgesteld of als ontwerp gepubliceerd. De vaststelling is voorzien voor het 4e kwartaal 2026 (verwacht); de handeling zou normaal gesproken pas 18+ maanden na de inwerkingtreding gelden.

Eén bindende regel vraagt al om paspoortachtige data: staalinvoer die eronder valt, heeft een materiaalcertificaat (mill test certificate, MTC) nodig met chargenummer en land van smelten en gieten; andere documenten kunnen gaten vullen. Nieuw in het onderwerp? Lees wat een digitaal productpaspoort is.

Deze gids is voor staalfabrieken, importeurs, stockisten, servicecentra en verwerkers die in de EU verkopen, en voor expediteurs die namens een importeur staal aangeven.

Wat is een digitaal productpaspoort voor staal?

Een digitaal productpaspoort voor staal is een digitaal dossier voor een ijzer- of staalproduct, bereikbaar via een gegevensdrager. Ontwerpvoorstellen van het JRC identificeren het met het chargenummer en dekken identiteit, herkomst, chemie van zorgwekkende stoffen, CO2-voetafdruk en recyclaatgehalte. Het wordt pas verplicht zodra de gedelegeerde handeling voor ijzer en staal onder de ESPR (verordening ecologisch ontwerp) geldt.

Wat staat vast en wat is nog een voorstel?

Lees deze tabel voordat u werk aan het digitaal productpaspoort voor staal plant. Bouw op rijen met de status wet; bereid u voor op rijen met de status analyse, zonder ze hard in uw systemen vast te leggen.

Slechts twee rijen binden staaldata vandaag, smelten en gieten en het CBAM, en geen van beide is een regel voor het digitaal productpaspoort voor staal. Daar betaalt uw voorbereiding zich het eerst terug.

Checklist voor de consultatie (eigenaar: compliance-verantwoordelijke). Zodra het ontwerp openstaat voor commentaar, beantwoordt u vijf punten:

1. Formaat en uniciteit van chargenummers: kan elke fabriek eraan voldoen? (audit van chargenummers)
2. Optie A–D voor het toepassingsgebied: welke werkt voor u en uw klanten? (rollensectie)
3. Niveau van de voetafdruk: per charge of per productnummer? (koolstofbrug)
4. Welke velden moeten niet openbaar zijn? (data-inventaris)
5. Overerving: wat moet een verwerker overnemen, en wat opnieuw verklaren? (rollensectie)

Welke rol speelt u in de staalketen?

Uw plichten voor het digitaal productpaspoort voor staal volgen uw rol onder de ESPR, niet uw functietitel. Classificeer elke productstroom, niet elk bedrijf: één stockist kan voor de ene stroom distributeur zijn en voor de andere fabrikant.

Overerving (JRC-voorstel). Een verwerker die onder eigen naam verkoopt, erft staalsoort, chargenummer, recyclaatgehalte en voetafdruk, en verklaart zelf oppervlaktebehandeling, afmetingen en nieuwe zorgwekkende stoffen. De handeling zou de koppelingsregels vastleggen.

Welke data heeft een digitaal productpaspoort voor staal waarschijnlijk nodig, en waar staan die nu?

De veldenlijst uit het JRC-ontwerp sluit nauw aan bij een materiaalcertificaat. Vul hem in voor één productfamilie en u heeft een gapanalyse voor het digitaal productpaspoort voor staal. Status, niveau en toegang zijn JRC-voorstellen (tabellen 15–16 van het ontwerp); "—" betekent dat er niets is vastgelegd.

Neemt u de tabel over, voeg dan twee kolommen toe, "In huis? (J/N/deels)" en "Gat gedicht op (datum)", en hij wordt uw tracker. De sectoroverstijgende methode is stap 2 van digitaal productpaspoort implementeren.

Contactgegevens zijn de uitzondering: ESPR-artikel 27, lid 6, onder a, en artikel 29, lid 3, onder a, maken de contactgegevens van fabrikant en importeur openbaar, ongeacht wat de JRC-tabel zegt.

De meeste velden bestaan al in huis; het JRC plaatst het risico voor de traceerbaarheid bij de overdracht tussen bedrijven. Uw gat zit meestal in de uitwisseling, niet in de data.

Beslis wat u niet publiceert. De gedeclareerde voetafdruk is voorgesteld als openbaar; de inputs ervan niet, omdat ze energieverbruik en kosten kunnen prijsgeven. Wat u in het digitaal productpaspoort voor staal niet publiceert: inputs van de voetafdruk, chemie buiten de zorgwekkende stoffen, inkooporders, sourcing.

Hoe maakt u uw chargenummers klaar voor het paspoort?

Het JRC stelt het chargenummer voor als verplichte identificatiecode op partijniveau van een digitaal productpaspoort voor staal, met een coilserienummer alleen waar klanten er al een eisen. De regel over smelten en gieten eist het al op elk MTC bij invoer; de Nederlandse tekst van die regel noemt het "warmtenummer".

ESPR-artikel 27, lid 5, eist nu al een type-, partij- of serienummer of een ander identificatiemiddel; de staalhandeling beslist welk niveau het paspoort gebruikt (artikel 9, lid 2, onder d).

Audit van chargenummers, per fabriek (eigenaar: kwaliteit). Het JRC stelde vast dat identificatiecodes voor staal lokaal zijn, dat nummerreeksen opnieuw beginnen of worden hergebruikt, en dat geen op GS1 gebaseerd schema door de hele keten loopt. Controleer:

1. Kan een chargenummer zich herhalen nadat een reeks opnieuw begint of wordt hergebruikt?
2. Bevat het een code voor de staalfabriek of de vestiging?
3. Bevat het het jaar?
4. Wordt het identiek geschreven in het systeem van de smelterij, het lab, het ERP, het MTC en het productlabel, voorloopnullen inbegrepen?
5. Blijft het op elk stuk staan na knippen, langsdelen en bundelen?
6. Wilt u GS1 gebruiken: telt het maximaal 20 tekens uit de GS1-tekenset, zodat het in AI (10) past?

Los dit op voordat een digitaal productpaspoort voor staal ervan afhangt. Is het antwoord op 1 ja en op 2–3 nee, dan maakt een voorvoegsel met fabriek en jaar de nummers uniek zonder de teller van de smelterij aan te raken.

De optionele GS1-route. Met GS1 reist een chargenummer als AI (10) batch/lot, altijd met een GTIN, en een coilnummer als AI (21) serienummer. In een GS1 Digital Link ziet dat er zo uit: https://id.example.com/01/09506000134352/10/P2H26A0451.

De handeling heeft nog geen identificatieschema gekozen, en GTIN's komen uit een licentie van een GS1-lidorganisatie.

Hoe voeden CBAM-cijfers de CO2-voetafdruk in het paspoort?

Alleen als vertrekpunt. Onder CBAM-artikel 7, lid 1, en bijlage II tellen goederen van ijzer en staal alleen directe emissies, inclusief de emissies die in relevante precursoren zijn ingebed. Ingekochte elektriciteit en inputs van eerder in de keten buiten de precursorgrens ontbreken; een voetafdruk van wieg tot poort neemt ze wel mee.

Het JRC overweegt de mogelijkheid om de voetafdruk in het digitaal productpaspoort voor staal te laten beginnen bij waarden uit het EU-ETS en het CBAM en de ontbrekende bijdragen toe te voegen, met een methode die moet aansluiten op milieuproductverklaringen (EPD's) volgens EN 15804.

Werkblad koolstofbrug:

Controleer de CBAM-lijst van precursoren voor uw productieroute voordat u een regel dubbel telt.

Per productnummer of per charge? Het JRC stelt verklaringen van de voetafdruk op partij- of modelniveau voor. Een EPD geeft een waarde per model; een waarde per charge vraagt energie- en inzetgegevens per charge. Beslis welk niveau de voetafdruk in uw digitaal productpaspoort voor staal kan dragen.

Klassen. Het JRC stelt voetafdrukklassen A (beste) tot E (slechtste) per representatief product voor, waarbij A en B samen minstens 30% van het productievolume dekken. Leg uw producten nu naast de ontwerpgrenzen van de klassen in de dia's van april.

Koolstofarm staal. De handeling moet het definiëren voor het voorstel voor de Industrial Accelerator Act (overheidsopdrachten en steun), en CPR-handelingen doen dat voor bouwproducten. Verkoopt u in een van beide? Volg dan beide definities.

Wat legt u per charge vast voor recyclaatgehalte en zorgwekkende stoffen?

Deze twee velden bepalen of een claim in een digitaal productpaspoort voor staal een audit overleeft. De JRC-verklaring voor recyclaatgehalte bouwt voort op ISO 14021 en scheidt pre- van post-consumermateriaal. Uw chain-of-custodymodel bepaalt hoe fijn de claim kan zijn, zelf verklaard of door een derde geverifieerd:

Kies per locatie één model, schrijf de regels op en wie tekent, en leg vanaf nu pre- en post-consumerschroot per charge vast uit de chargelijsten.

Zorgwekkende stoffen. De "beperkte optie" van het JRC zet lood op 0,1% als zorgwekkende stof, en koper op 0,05% en tin op 0,01% als stoffen die recycling belemmeren, berekend over het hele tussenproduct. Een "uitgebreide optie" voegt geïdentificeerde gevaarlijke stoffen toe. Beide zijn voorstellen.

• Controleer of uw lab en MTC Pb, Cu en Sn fijner rapporteren dan deze drempels. Een tinwaarde die als "0,0" is afgedrukt, kan niet laten zien of een charge boven 0,01% zit.
• Leg coatings en oppervlaktebehandelingen per partij vast. Onder het JRC-voorstel verklaart een coater die het gecoate product onder eigen naam verkoopt, elke nieuwe zorgwekkende stof in zijn eigen paspoort.

Waar vraagt u uw staalfabriek om?

Stockisten, servicecentra en importeurs kunnen een inventaris voor het digitaal productpaspoort voor staal alleen vullen met wat staalfabrieken sturen. Het meeste in deze brief dient al de regel over smelten en gieten en het CBAM. De brief staat in het Engels, omdat hij meestal naar fabrieken in het buitenland gaat.

Subject: Steel data for EU compliance – request to [mill]

From [date], please send for every delivery to [company]:

1. Mill test certificate, EN 10204 type 3.1, per heat, showing
   - the heat number, exactly as marked on the product
   - the country of melt and pour
   - the country of origin and the manufacturing date
   - full chemical analysis, including Pb, Cu and Sn, with reporting limits
2. The same certificate as a machine-readable file (XML, JSON or CSV)
   next to the PDF.
3. For CBAM: installation name and identifier, and the specific
   embedded emissions of the goods delivered, with the reporting period.
4. Recycled content in % per heat or product number, the pre-/post-
   consumer split, your chain-of-custody model, and any third-party
   verification.
5. The reference of any EPD (EN 15804) and the products it covers.
6. Your heat-number format, and whether a number can ever repeat.

Items 1-2 with each delivery; 3-5 per reporting period; 6 once.
If you cannot supply an item, tell us by [date] which one and when.
Contact: [name, function, email]

Als een staalfabriek het land van smelten en gieten niet kan leveren:

• Gaten in het MTC. Facturen, leveringsbonnen en vergelijkbare documenten mogen een ontbrekend chargenummer of land aanvullen, maar de douane voert dan documentencontroles uit die de toegang tot het tarief kunnen vertragen.
• Helemaal geen MTC. Losse documenten tellen alleen tijdens de overgangsperiode; daarna heeft een invoer zonder MTC geen aanvaard bewijs en wordt ze geweigerd.
• Contract en volume. Maak de data een contractvoorwaarde; verschuif volume naar staalfabrieken die leveren. Fabrieken buiten de EU kunnen beginnen met onze gids voor fabrikanten buiten de EU.

Praktijkvoorbeeld: een fictief servicecentrum in Ostrava

Neem een fictief staalservicecentrum in Ostrava, Tsjechië. Het koopt 3.500 t warmgewalste coil per maand (1.500 t van een staalfabriek in de EU, 2.000 t van twee fabrieken buiten de EU) en deelt ongeveer 160 moedercoils langs tot zo'n 1.100 strips voor klanten in stellingbouw en de auto-industrie.

De voorbereiding op het digitaal productpaspoort voor staal verloopt in zes stappen:

1. Controle van de invoer-MTC's (douanecoördinator). De invoer van oktober komt binnen met 41 MTC's. Op één ontbreekt het land van smelten en gieten, dus de aangifte leunt op de factuur en de leveringsbon, en de douane start documentencontroles.
2. Ouder-kindlog (productieplanner). Elk strip-ID is het coil-ID plus een snijnummer; het chargenummer wordt gekopieerd, nooit overgetypt. Een coil van 22 t uit charge P2H26A0451 wordt zeven strips met die charge.
3. Data-inventaris (kwaliteitsmanager). De tabel hierboven, ingevuld voor strip voor stellingen. Recyclaatgehalte en voetafdruk ontbreken voor beide fabrieken buiten de EU.
4. CBAM (douane en financiën). Ongeveer 24.000 t invoer per jaar ligt ver boven 50 t, dus het bedrijf heeft de status van toegelaten CBAM-aangever nodig en vraagt beide fabrieken buiten de EU om specifieke ingebedde emissies.
5. Leveranciersbrief (inkoop). Verstuurd naar alle drie de staalfabrieken, met een antwoorddatum.
6. Pilot (verkoop en IT). Eén klant in stellingbouw: een testlabel met een GTIN uit de GS1-licentie van het bedrijf en het chargenummer als batch/lot, gescand bij de goederenontvangst.

Wat als 1: een MTC zonder chargenummer. Het voldoet niet aan de uitvoeringsverordening, dus de invoer leunt op aanvullende documenten en documentencontroles; bij een recht van 50% buiten het contingent kost vertraging geld. Die route blijft na de overgangsperiode bestaan; alleen de route zonder MTC vervalt.

Wat als 2: één strip met het verkeerde chargenummer. Bij de langsdeelinstallatie faalt er niets. De strip erft de koolstof- en recyclaatclaims van een andere charge, dus de data in het digitaal productpaspoort voor staal van de klant beschrijven het verkeerde staal, totdat een audit het herleidt tot een coil die die charge nooit bevatte.

Randgevallen: wat als uw stroom niet past?

Gemengde charges in één bundel. Label elk stuk of vermeld elke charge op de bundel. Een digitaal productpaspoort voor staal dat per charge is geïdentificeerd, kan niet naar een gemiddelde verwijzen.

EU-handelaar die uit een derde land invoert. De plichten van de importeur gelden (artikel 29). De CBAM-drempel van 50 t dekt de totale nettomassa van alle goederen van ijzer en staal, aluminium, kunstmest en cement per importeur en kalenderjaar; wordt hij overschreden, dan gelden de verplichtingen voor alles wat dat jaar is ingevoerd.

Bouwstaal. Dat kan ook onder de verordening bouwproducten vallen. Zie GS1-2D-codes in de bouw.

Ferrolegeringen en schroot. CBAM-bijlage I sluit ferrosilicium, de meeste andere ferrolegeringen en ijzerschroot (GN 7204) uit; ferromangaan, ferrochroom en ferronikkel vallen er wel onder, met alleen directe emissies. Geen ervan is een representatief product van het JRC. Leg uw GN-code naast bijlage I; houd chemie en herkomst per lot bij.

Is het digitaal productpaspoort voor staal nog een rapport erbij, of het einde van pdf-certificaten?

Drie regimes vragen nu om overlappende feiten over hetzelfde staal. Smelten en gieten wil chargenummer en land op het MTC; het CBAM wil ingebedde emissies; een digitaal productpaspoort voor staal zou voetafdruk, recyclaatgehalte en zorgwekkende stoffen aan hetzelfde chargenummer toevoegen.

De zwakke schakel is het certificaat. De uitvoeringsverordening, die het MTC "certificaat van het walswerk" noemt, stelt dat het "noch een geharmoniseerd document, noch specifiek ontworpen" is om het land van smelten en gieten aan te tonen.

Het JRC stelde vast dat MTC's vooral als pdf of in niet-gestandaardiseerde formaten reizen, zonder breed gebruikt datamodel, en noemt een standaardformaat voor een digitaal MTC een kerndoel.

Besluit: houd één gestructureerd certificaatrecord per charge bij (XML of JSON naast de pdf; punt 2 van de brief aan de staalfabriek) en voed douane, CBAM en het digitaal productpaspoort voor staal daaruit. Eigenaar: kwaliteit plus IT.

Data over smelten en gieten krijgen ook meer gewicht: vanaf 1 oktober 2027 houdt de Commissie er rekening mee bij de verdeling van tariefcontingenten. Zodra de handeling geldt, krijgen paspoorten ook te maken met het EU-register en met douanecontroles.

Wat doet u in de komende 90 dagen?

Niets hiervan wacht op de handeling die het digitaal productpaspoort voor staal zal vastleggen, en het meeste betaalt zich eerst terug onder de regel over smelten en gieten en het CBAM.

Op dag 90 heeft u een pilot voor het digitaal productpaspoort voor staal, gebouwd op data die u al voor douane en CBAM nodig heeft. Maak uw testcode met de gratis QR-codegenerator voor GS1 Digital Link: zonder registratie, en hij werkt in uw browser. Passmith heeft ook een gratis plan.

Verder lezen: ESPR-werkplan · Digitaal productpaspoort implementeren in acht stappen · DPP voor fabrikanten buiten de EU · DPP bij de EU-douane

Gerelateerde artikelen

ESPR-werkplan: welke producten als eerste komenHet ESPR-werkplan 2025–2030 begint met staal, dan textiel, banden en aluminium, later meubelen en matrassen. Zie wanneer elke handeling wordt verwacht.Digitaal productpaspoort implementeren: een plan in acht stappen, gekoppeld aan de wetDigitaal productpaspoort implementeren in acht stappen, elk gekoppeld aan het ESPR-artikel erachter. Plan zo identificatiecodes, back-up, register en douane.DPP en fabrikanten buiten de EU: de gidsProduceren uw leveranciers buiten de EU? Wie de plicht voor het digitaal productpaspoort draagt, welke data inkopers vragen en hoe een fabriek zich voorbereidt.