Op grond van artikel 48 van Verordening (EU) 2023/1542 moet een marktdeelnemer die een batterij in de EU in de handel brengt een beleid inzake passende zorgvuldigheid vaststellen en uitvoeren dat de toeleveringsketen van vier grondstoffen dekt: kobalt, lithium, natuurlijk grafiet en nikkel. Dit is niet het batterijpaspoort, het is niet de verklaring over de koolstofvoetafdruk, en het deelt hun data niet. Deze gids behandelt wie eraan gebonden is, wat het beleid moet bevatten, waarom de termijn naar schoof, en wat dat hogerop in de keten betekent voor leveranciers die de verordening nooit zullen lezen.
Wat passende zorgvuldigheid werkelijk is
Zorgvuldigheid is hier een verplichting op bedrijfsniveau, niet op productniveau. Waar het paspoort een batterij beschrijft, beschrijft het zorgvuldigheidsbeleid hoe het bedrijf weet waar zijn grondstoffen vandaan kwamen en wat het heeft gedaan met de risico's die het aantrof. Het model is het vertrouwde model uit het werk rond verantwoorde mineralen: de keten in kaart brengen, de risico's erin beoordelen, handelen, laten verifiëren, openbaar maken.
De verordening splitst de risico's in twee families. Sociale risico's dekken mensenrechten, de gezondheid en veiligheid van personen, gezondheid en veiligheid op het werk en arbeidsrechten. Milieurisico's dekken watergebruik, bodembescherming, luchtverontreiniging, klimaatverandering en biodiversiteit, plus de bescherming van het gemeenschapsleven. Een beleid dat de ene familie behandelt en de andere niet, is geen beleid in de zin van dit artikel.
Wie eraan gebonden is — en de drempel die uit beeld raakt
De plicht rust op de marktdeelnemer die de batterij op de markt van de Unie brengt. Net als in de rest van de verordening is dat de importeur, de fabrikant die de EU in verkoopt of het merk — niet de celproducent drie niveaus hogerop, van wie de gegevens niettemin moeten komen.
De vrijstelling staat in artikel 47, één artikel vóór de verplichting zelf, en het is eerder een tweeledige toets dan een getal. Vrijgesteld is de marktdeelnemer met een netto-omzet van minder dan 40 miljoen euro in het boekjaar voorafgaand aan het laatste boekjaar, die geen deel uitmaakt van een groep van moeder- en dochterondernemingen die op geconsolideerde basis diezelfde grens van 40 miljoen euro overschrijdt.
Beide helften tellen, en elk verrast andere mensen. De eerste is een achterlopende maatstaf: het jaar waarin u handelt is niet het jaar dat beslist. De tweede is waar de vrijstelling doorgaans verloren gaat — een kleine EU-importentiteit binnen een grotere groep kwalificeert niet op eigen omvang. Beslecht dit met degenen die uw jaarrekening consolideren, niet door het kopgetal te lezen en daar te stoppen.
Er is nog een categorie op komst. De Commissie stelde in mei 2025 (COM(2025) 501 final) voor de vrijstelling uit te breiden naar "small mid-cap"-ondernemingen met een omzet onder 150 miljoen euro. Op 9 juni 2026 bereikten de onderhandelaars van het Parlement en de Raad een voorlopig akkoord om die drempel te verhogen naar 200 miljoen euro. Zolang de wijzigingsverordening niet formeel is vastgesteld en in het Publicatieblad is bekendgemaakt, is dat geen geldend recht, en geldt de toets van 40 miljoen euro hierboven.
De vier grondstoffen
| Grondstof | Waar die in een batterij zit | Waarom de keten moeilijk te zien is |
|---|---|---|
| Kobalt | Kathode | Ambachtelijke en kleinschalige mijnbouw komt de keten binnen vóór de raffinaderij, waar de zichtbaarheid meestal begint |
| Lithium | Kathode, elektrolyt | De routes via pekel en via hardgesteente verschillen volledig in milieuprofiel |
| Natuurlijk grafiet | Anode | Geconcentreerde verwerking; synthetisch grafiet is een ander materiaal met een andere keten |
| Nikkel | Kathode | De routes klasse 1 en klasse 2 lopen uiteen, en slechts één leidt naar batterijen |
De lijst is gesloten — deze vier en geen andere. Dat leest beter als een scopinginstructie dan als een beperking: het werk is vier ketens goed zien, niet elk materiaal in de stuklijst.
Wat het beleid moet bevatten
Vier onderdelen, in de volgorde waarin ze meestal ontstaan:
- Een beheersysteem. Het beleid op schrift, verantwoordelijkheid toegewezen, chain-of-custody-registraties bijgehouden en leveranciersbetrokkenheid gedocumenteerd. Dit is het deel dat eerder dan al het andere op papier bestaat.
- Risicobeheer. De risico's uit de twee families hierboven identificeren en er vervolgens naar handelen — dat wil zeggen een plan met data, niet een register dat het risico noteert en daar ophoudt.
- Verificatie door een derde partij. Het beleid wordt onafhankelijk geverifieerd, niet zelf verklaard. De beschikbaarheid van verificateurs was een van de zorgen achter het uitstel, wat pleit voor het vroeg vastleggen van capaciteit.
- Openbaarmaking. Het beleid en de resultaten ervan worden beschikbaar gesteld — dat is wat een intern document verandert in iets waarop een klant of een autoriteit kan handelen.
De tijdlijn, en waarom die verschoof
| Datum | Wat | Status |
|---|---|---|
| 18 augustus 2025 | Oorspronkelijke toepassingsdatum van de zorgvuldigheidsverplichtingen | Achterhaald |
| 30 juli 2025 | Publicatie van Verordening (EU) 2025/1561, die ze uitstelt | Van kracht |
| 26 juli 2026 | Verplaatste termijn voor de richtsnoeren van de Commissie | Verstreken |
| De zorgvuldigheidsverplichtingen gelden | Bindend | |
| Het batterijpaspoort wordt verplicht — een andere verplichting | Bindend |
Het uitstel kwam via het vereenvoudigingspakket Omnibus IV en verschoof de datum met twee jaar. Wie het leest als adem halen in plaats van als kwijtschelding, trekt twee conclusies. Ten eerste landt het paspoort eerder — februari 2027 — dus een batterijbedrijf krijgt de zwaarder ogende verplichting eerst en die op bedrijfsniveau zes maanden later. Ten tweede lag de opgegeven reden voor de vertraging deels bij de beschikbaarheid van geaccrediteerde verificatie-instanties, en een rij die in 2025 te kort was, wordt niet korter wanneer in 2027 iedereen tegelijk aankomt.
Dit is niet het batterijpaspoort
De verwarring is het waard om direct te benoemen, want beide worden routinematig als één project behandeld en dat zijn ze niet.
| Batterijpaspoort | Zorgvuldigheidsbeleid | |
|---|---|---|
| Wat het beschrijft | Een product | De inkoop van een bedrijf |
| Rechtsgrondslag | Artikel 77 | Artikel 48 |
| Geldt vanaf | ||
| Resultaat | Een via QR-code bereikbare registratie | Een geverifieerd en openbaar gemaakt beleid |
| Wie het vrijstelt | Niemand binnen de betrokken producttypen | Marktdeelnemers onder de omzetdrempel |
Onze gids over het batterijpaspoort behandelt de eerste kolom. Die voorbereiden bereidt de tweede niet voor: een volledig paspoort kan rusten op een toeleveringsketen die niemand heeft beoordeeld.
Doorgerekend: een importeur van e-bikebatterijen
Een representatief scenario. Een bedrijf importeert batterijpakketten voor lichte vervoermiddelen ten behoeve van e-bikes in de EU, assembleert zelf niets en heeft 55 miljoen euro netto-omzet — boven de drempel, en het heeft op groepsniveau gekeken in plaats van op entiteitsniveau.
Maand één — scoping. De vier materialen worden zo ver teruggevolgd als de huidige administratie toelaat. Kobalt en nikkel stoppen bij de celfabrikant, die onder het bestaande contract zijn raffinaderijen niet noemt. Lithium stopt op hetzelfde punt. Grafiet blijkt bij twee van de drie celmodellen synthetisch, wat verandert om welke keten het überhaupt gaat.
Maand twee — het contractprobleem. Het gat is niet analytisch maar commercieel: niets in de leveringsovereenkomst verplicht de celfabrikant tot openbaarmaking van de bovenliggende keten. Die clausule heronderhandelen is het eigenlijke project, en dat beweegt op het tempo van de volgende contractcyclus, niet van de compliancekalender.
Maand drie tot vijf — het systeem bouwen. Beleid opgesteld, verantwoordelijkheid toegewezen aan een met naam genoemde persoon, chain-of-custody-registraties gedefinieerd, risicoregister opgebouwd tegen beide risicofamilies met data aan de acties gekoppeld. De verificatie wordt in maand drie geboekt, niet in maand acht.
Het tegenscenario. Stel dat het bedrijf het getal van 40 miljoen had gelezen, zijn eigen entiteitsomzet van 12 miljoen euro had gezien en had geconcludeerd dat het was vrijgesteld. De beoordeling op groepsniveau zou bij de eerste klantaudit zijn opgedoken — of erger, bij de verificatie, zonder beleid, zonder registraties en met een leveringsovereenkomst die geen recht geeft om te vragen. De twee jaar die het uitstel kocht, zouden zijn opgegaan, en de clausule die een contractcyclus kost om te wijzigen zou nog steeds ongewijzigd zijn.
Randgevallen
Batterijen in producten. Wie een apparaat, elektrisch gereedschap of een e-bike in de handel brengt, brengt de batterij ervan in de handel. De verplichting volgt de batterij, niet de productcategorie waarin u denkt te zitten.
Synthetisch versus natuurlijk grafiet. Alleen natuurlijk grafiet wordt genoemd. Gebruikt uw anode synthetisch grafiet, dan valt die specifieke keten buiten de scope — maar u hebt de gegevens nodig om aan te tonen welke u gebruikt, en dat is op zichzelf al een ketenvraag.
Groepsstructuur. Rond de drempel wordt het meeste gediscussieerd. De entiteitsomzet is het getal dat wordt geciteerd; de groepsomzet is het getal dat beslist.
Second life en herfabricage. Een batterij die opnieuw in de handel wordt gebracht, is in de handel gebracht. Wie in die transactie de marktdeelnemer is, kunt u beter vóór de transactie vaststellen dan erna.
Gerecycleerde inhoud. Gerecycleerd materiaal haalt een grondstof niet uit de scope. Het verandert hoe de keten eruitziet en wie erin zit.
Uitzoomen: de grens wordt een datacontrolepunt
Passende zorgvuldigheid voor batterijen is geen losstaande regel; het is één uiting van dezelfde wending die het paspoort, de zorgvuldigheidsverklaringen van de ontbossingsverordening en de bredere duurzaamheidsplichten voor ondernemingen voortbracht. Het patroon is constant: verplichtingen waaraan vroeger met een verklaring werd voldaan, worden nu met bewijs vervuld, en dat bewijs moet van hogerop in de keten komen dan het verplichte bedrijf vandaag kan zien.
Voor een leverancier is dat de praktische lezing. U wordt niet genoemd in artikel 48, en u zult het toch beantwoorden — als herkomstverklaringen, openbaarmaking van smelters en raffinaderijen en nieuwe clausules in inkoopcontracten, die ongeveer een jaar na de paspoortvragen arriveren. De bedrijven die dit comfortabel vonden, waren de bedrijven die de gewoonte al voor iets anders hadden opgebouwd. Onze gids voor fabrikanten buiten de EU beschrijft hoe die druk zich verplaatst, en de ESPR-gids het kader waarin de rest staat.
Veelgestelde vragen
Wat is passende zorgvuldigheid onder de EU-batterijverordening?
Vanaf wanneer gelden de zorgvuldigheidsverplichtingen voor batterijen?
Welke bedrijven zijn vrijgesteld van passende zorgvuldigheid voor batterijen?
Is passende zorgvuldigheid hetzelfde als het batterijpaspoort?
Moet het beleid door een derde partij worden geverifieerd?
Wat mag een leverancier vóór 2027 van zijn klanten verwachten?
Bronnen
- — Bijgewerkt: over de in COM(2025) 501 final voorgestelde uitbreiding naar small mid-caps bereikten het Parlement en de Raad op 9 juni 2026 een voorlopig akkoord; de uitbreiding is geen geldend recht zolang de wijzigingsverordening niet is vastgesteld en in het Publicatieblad is bekendgemaakt.
