Richtlijn (EU) 2026/470, gepubliceerd op 26 februari 2026, veranderde de twee dingen die men werkelijk van de CSDDD nodig heeft: wie zij bindt en vanaf wanneer. De drempels stegen naar 5.000 werknemers en 1,5 miljard euro netto-omzet, en de toepassing schoof naar . Wie voor het laatst vóór 2026 over de CSDDD las, herinnert zich de oude getallen — 1.000 werknemers, 450 miljoen euro.
Wat de CSDDD is, en waarom zij anders leest
De CSDDD is een verplichting op ondernemingsniveau: risicogebaseerde zorgvuldigheid op het vlak van mensenrechten en milieu, in de eigen activiteiten en in de activiteitenketen. Het skelet is dat van de batterij- en ontbossingsregels: identificeren, beoordelen, handelen, en het werk kunnen aantonen.
Wat haar anders doet lezen is de aanleiding. Batterijzorgvuldigheid hecht zich aan een product — breng een batterij in de EU in de handel en artikel 48 vindt u bij elke omvang boven de vrijstelling. De EUDR hecht zich aan een grondstof. De CSDDD hecht zich aan u: zij geldt vanwege de omvang van de onderneming, ongeacht wat zij verkoopt. Daarom kan een middelgrote fabrikant midden in de batterijregel zitten en nergens in de buurt van de CSDDD.
Het tweede verschil is de rechtsvorm, en dat is geen technisch detail. De CSDDD is een richtlijn, geen verordening. Zij geldt niet uit zichzelf: lidstaten zetten haar om in nationaal recht, en de tekst die een onderneming bindt is de nationale. Twee landen kunnen dezelfde richtlijn uitvoeren met andere handhaving, andere sancties en andere rapportagemechaniek. Wie tegen "de CSDDD" plant zonder een lidstaat te noemen, plant tegen een samenvatting.
Wat Omnibus I veranderde
| Voorheen | Na Richtlijn (EU) 2026/470 | |
|---|---|---|
| Werknemers | 1.000 | 5.000 |
| Netto-omzet | 450 miljoen euro | 1,5 miljard euro |
| Franchise/licentie — royalty's | — | 75 miljoen euro |
| Franchise/licentie — omzet | — | 275 miljoen euro |
| Toepassing | gefaseerd vanaf 2027 |
Een drempel die meer dan verdrievoudigt, plus uitstel, is geen opruimactie. Het is de beslissing dat de rechtstreeks verplichte groep veel kleiner moet zijn en veel later moet beginnen.
Wat het niet is, is de beslissing dat de onderliggende verwachtingen verdwijnen. De ondernemingen die nog onder de richtlijn vallen zijn de grootste inkopers van Europa, en juist hun vragenlijsten bereiken de meeste leveranciers. Het toepassingsgebied kromp; de ketens niet.
De drie zorgvuldigheidsregimes naast elkaar
Dit is de tabel om te bewaren, want de drie worden routinematig als één programma besproken en hebben operationeel bijna niets gemeen.
| Batterijzorgvuldigheid | EUDR-zorgvuldigheid | CSDDD | |
|---|---|---|---|
| Instrument | Verordening (EU) 2023/1542, art. 48 | Verordening (EU) 2023/1115 | Richtlijn (EU) 2024/1760 |
| Bindt | Wie een batterij in de EU in de handel brengt | De marktdeelnemer die de grondstof in de handel brengt | Ondernemingen boven de omvangdrempels |
| Geactiveerd door | Het product | De grondstof | De omvang van de onderneming |
| Reikwijdte van het onderzoek | Vier grondstoffen | Zeven grondstoffen | De hele activiteitenketen |
| Geldt vanaf | |||
| Rechtstreekse werking | Ja — een verordening | Ja — een verordening | Nee — nationale omzetting |
| Resultaat | Een geverifieerd, openbaar beleid | Een zorgvuldigheidsverklaring | Risicogebaseerde zorgvuldigheid onder nationaal recht |
Lees de rij "geldt vanaf" van links naar rechts: de volgorde is de bruikbare informatie. De ontbossingsdatum is de dichtstbijzijnde, de batterijdatum volgt, en de CSDDD ligt jaren achter beide. Een leverancier die vandaag ontbossingsvragen krijgt, krijgt die niet vanwege de CSDDD.
Doorgerekend: een componentenleverancier in de keten van een verplichte klant
Een representatief scenario. Een leverancier met 400 werknemers en 60 miljoen euro omzet verkoopt componenten aan twee Europese groepen, beide ruim boven de nieuwe drempels. Hij zit nergens in de buurt van het rechtstreekse bereik en zal dat nooit doen.
Wat er binnenkomt. Geen indieningsdeadline — een vragenlijst, en later een contractclausule. De klant moet risicogebaseerde zorgvuldigheid uitvoeren over zijn activiteitenketen, en de leverancier zit in die keten. Zijn antwoorden worden het bewijs van de klant.
Wat de leverancier werkelijk in de hand heeft. Drie dingen: weten wie zijn eigen leveranciers zijn, een route hebben waarlangs een klacht iemand bereikt, en een herkomstvraag kunnen beantwoorden zonder drie weken intern zoeken. Niets daarvan is CSDDD-specifiek. Alle drie worden al vereist door de batterijregel als hij batterijen levert, en door de EUDR als hij iets van die grondstoffenlijst levert.
Het tegenscenario. Stel dat de leverancier begin 2026 de Omnibus-koppen had gelezen, "toepassingsgebied met het grootste deel teruggebracht" had gezien en had geconcludeerd dat de druk eraf was. Zijn eigen positie hing nooit af van het onder de richtlijn vallen. Zijn twee klanten bleven erin, de vragenlijsten bleven komen, en de ontbossingsvragen kwamen op een datum in 2026 die niets met de CSDDD te maken had. De fout zou niet juridisch zijn geweest; zij zou hebben bestaan uit het lezen van een verandering in andermans verplichting als een verandering in de eigen werklast.
Randgevallen
Moederonderneming buiten de EU, omzet in de EU. De richtlijn bereikt buiten de Unie opgerichte ondernemingen via de in de Unie behaalde omzet. Buiten Europa gevestigd zijn is op zichzelf geen antwoord.
Groep of entiteit. Zoals bij elke drempel op deze site bepaalt welk cijfer wordt getoetst — dat van de entiteit of het geconsolideerde — de uitkomst. Beslecht dat met degenen die de jaarrekening consolideren.
Sectorregels komen eerst. Een onderneming kan buiten de CSDDD en tegelijk binnen de batterij- of ontbossingsplicht vallen. Uw tijdpad wordt gezet door de eerstvolgende bindende verplichting, en dat zal deze waarschijnlijk niet zijn.
"Wij zijn gedekt omdat we CSRD doen." Rapporteren over een risico en er zorgvuldigheid over betrachten zijn verschillende verplichtingen met verschillend bewijs. De ene kwijt de andere niet.
Wat níet veranderde
De wijziging verschoof drempels en data. Zij verving het onderliggende model niet, en de koppen lezen als "de CSDDD is uitgehold" leidt tot een verkeerde operationele conclusie voor iedereen die aan een grote Europese klant levert.
Zorgvuldigheid onder deze richtlijn blijft risicogebaseerd. Dat is geen verzachting maar een specifiek idee: van een onderneming wordt verwacht dat zij vaststelt waar de ernstige risico's in haar activiteitenketen werkelijk zitten en daar handelt, in plaats van één procedure uniform op elke leverancier toe te passen. In de praktijk concentreert dat de aandacht op een minderheid van relaties — en of u tot die minderheid behoort, hangt af van wat u waar maakt, niet van hoe groot u bent.
Ook het kader van de activiteitenketen bleef staan. Het reikt stroomopwaarts tot de productie van goederen en het verrichten van diensten, precies waar leveranciers zitten. Een onderneming buiten het rechtstreekse bereik staat niet buiten de activiteitenketen van haar klant; bereik en keten zijn verschillende begrippen, en slechts één daarvan bewoog.
Het gevolg voor een leverancier is dat de vragenlijsten niet stoppen wanneer de verplichte groep krimpt. Elke resterende onderneming binnen het bereik is zeer groot en zit boven een zeer brede leveranciersbasis. Het aantal verplichte ondernemingen verlagen verlaagt het aantal afzenders. Aan het aantal ontvangers doet het bijna niets.
Uitzoomen: de richting veranderde niet, alleen de groep
Het zou makkelijk zijn Omnibus I als een terugtocht te lezen. Een engere lezing past beter bij de feiten: de EU verkleinde de rechtstreeks verplichte groep en schoof de datum naar achteren, terwijl een reeks product- en grondstofregels overeind bleef die op hun eigen schema blijven aankomen. De batterijplicht werd uitgesteld en behouden. De ontbossingsplicht werd vereenvoudigd en behouden. De CSDDD werd versmald en behouden.
Voor een leverancier buiten Europa is geen van de drie aan u gericht en bereiken alle drie u op dezelfde manier — als een klantvraag die u uit uw bestaande administratie niet kunt beantwoorden. Het werk dat alle drie beantwoordt is hetzelfde: ken uw eigen keten, bewaar het bewijs, en kun het op verzoek overleggen. Onze EUDR-gids behandelt de dichtstbijzijnde deadline, onze gids over passende zorgvuldigheid voor batterijen de volgende, en de gids voor fabrikanten buiten de EU hoe die druk reist door een keten die geen enkele verordening benoemt.
